5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (n)
bendinde; “Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde, sigortalıların
işyerlerinde fiilen yaptıkları işe uygun meslek adı ve kodunu, gerçeğe aykırı
bildiren her bir işyeri için aylık asgari ücreti geçmemek üzere meslek adı ve
kodu gerçeğe aykırı bildirilen sigortalı başına asgari ücretin onda biri
tutarında idari para cezası uygulanır” hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre; muhtasar ve
prim hizmet beyannamesinde, sigortalıların işyerlerinde fiilen yaptıkları
işe uygun meslek adı ve kodunu, gerçeğe aykırı bildiren her
bir işyeri için aylık asgari ücreti geçmemek üzere meslek adı ve
kodu gerçeğe aykırı bildirilen sigortalı başına brüt asgari ücretin
onda biri tutarında idari para cezası işyeri bazında ve her
bir beyanname dönemi için uygulanır.
Örneğin; Ardahan'daki (X)
işverenine ait işyerinde çalıştırılan 4 sigortalının, İstanbul’daki işyerinde
çalıştırılan 2 sigortalının 2025/Eylül ayına ilişkin muhtasar prim ve hizmet
beyannamesinde meslek adı ve kodunun, gerçeğe aykırı bildirilmesi halinde
anılan işveren hakkında, 6 sigortalı için sigortalı başına asgari ücretin onda
biri tutarında (26.005,50 / 10) x 6 = 15.603,30 TL idari para cezası uygulanır.
5510 sayılı Kanunun 59’uncu
maddesi gereğince SGK denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları
(müfettiş-denetmen) eliyle yürütüldüğünden meslek adı ve kodunun gerçeğe aykırı
olup olmadığı hususu; SGK denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları,
mahkeme kararı, diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları
gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya Kurumca
bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum
ve kuruluşlardan, işveren ve sigortalılardan alınan bilgi ve belgeler
değerlendirilerek yapılmaktadır.